Treo vào tường nào: bê tông, gạch hay thạch cao — chọn vít nở và tránh khoan trúng dây
Bốn bài trước của mục này nói chọn cỡ tranh và treo đúng tầm mắt, chuyện ảnh gia đình, đóng khung và giữ tranh trong khí hậu ẩm, và cách sắp một mảng nhiều bức trên cùng bức tường. Tất cả đều dừng ở chỗ: rồi bạn cầm cái khoan lên.
Bài này nói phần kỹ thuật đó. Nó quyết định bức tranh treo được bao lâu, và quan trọng hơn, nó quyết định bạn có khoan trúng thứ gì không nên khoan hay không.
Nhận ra mình đang có tường gì
- Gõ nhẹ. Tiếng đặc, chắc, hầu như không vang là tường gạch hoặc bê tông. Tiếng rỗng, vang là vách thạch cao hoặc vách nhẹ.
- Thử khoan mồi ở chỗ khuất. Bột ra màu xám mịn thường là bê tông; bột đỏ là gạch; bột trắng nhẹ như phấn là thạch cao.
- Mũi khoan vào rất nhanh và nhẹ tay ở vách rỗng — đó là dấu hiệu bạn đang khoan qua một lớp mỏng.
Biết đúng loại tường là một nửa công việc, vì mỗi loại cần một kiểu neo khác nhau.
Chọn cách neo theo từng loại
- Bê tông: cần mũi khoan bê tông và chế độ búa. Dùng tắc kê nhựa với vít phù hợp; khoan đúng đường kính tắc kê, không lớn hơn.
- Tường gạch: tương tự, nhưng chú ý gạch rỗng — nếu khoan trúng lỗ rỗng thì tắc kê thường không bám, cần loại chuyên cho gạch rỗng hoặc dịch sang vị trí khác.
- Vách thạch cao: đây là chỗ hay hỏng nhất. Vít bắt thẳng vào tấm thạch cao sẽ tuột khi có tải. Hai cách đúng: bắt vào khung xương phía sau nếu dò được vị trí, hoặc dùng neo chuyên cho thạch cao theo đúng mức tải mà nó ghi.
- Tường gỗ, vách ván: vít gỗ, khoan mồi nhỏ hơn thân vít để không nứt ván.
Với đồ nặng — gương lớn, kệ sách, ti vi — đừng dựa vào keo dán hay móc dán, bất kể quảng cáo ghi chịu được bao nhiêu ký. Những thứ đó hợp cho tranh nhẹ và đồ trang trí nhỏ.
🔴 Trước khi khoan: tránh dây và ống
- Dây điện thường chạy thẳng đứng hoặc thẳng ngang tính từ ổ cắm và công tắc. Hãy tránh các trục đó, nhất là dải phía trên và phía dưới mỗi ổ.
- Quanh khu bếp và nhà tắm còn có ống nước. Hết sức thận trọng ở hai khu này.
- Dùng máy dò kim loại và dò điện nếu có; máy loại phổ thông đã giúp tránh được phần lớn rủi ro.
- Cắt cầu dao khu vực đó nếu bạn nghi ngờ, đó là mười giây đổi lấy sự an tâm.
- Khoan từ từ và không khoan sâu hơn mức cần thiết; dán một miếng băng dính lên mũi khoan để đánh dấu độ sâu.
- Nếu có bản vẽ điện nước của nhà — như bài về sơ đồ điện nước ở trang cùng cụm gợi ý — thì xem lại trước.
Khoan trúng dây điện có thể gây giật và cháy; khoan trúng ống nước làm ướt cả mảng tường. Cả hai đều là những buổi rất dài.
Mấy thao tác giúp đỡ hỏng tường
- Dán một miếng băng dính giấy lên chỗ định khoan: mũi khoan không trượt và bụi bớt rơi.
- Khoan chậm khi mới vào, tăng dần khi mũi đã ăn.
- Với gạch men trong bếp và nhà tắm, khoan không dùng chế độ búa cho tới khi qua lớp men, nếu không men sẽ nứt.
- Hứng bụi bằng một phong bì mở hoặc nhờ người cầm máy hút ngay dưới mũi khoan.
- Bắt vít vừa chặt; siết quá tay làm vỡ tắc kê và mất bám.
Tính tải cho đúng
- Ước lượng trọng lượng thật của vật, kể cả khung và kính — tranh khung gỗ kính thật nặng hơn nhiều so với cảm giác khi cầm.
- Với vật nặng, dùng hai điểm treo thay vì một; vừa chắc hơn vừa dễ căn ngang.
- Kệ sách và tủ treo thì phải bắt vào kết cấu chịu được, và nên hỏi thợ nếu bạn không chắc.
- Vật nặng treo trên đầu chỗ ngồi, chỗ ngủ hay chỗ trẻ chơi là điều nên tránh ngay từ khâu chọn vị trí.
- Kiểm lại sau vài tháng: sờ xem có lỏng không, nhìn xem có vết nứt nhỏ quanh điểm neo không.
Nhà thuê và những chỗ không nên khoan
Hỏi chủ nhà trước khi khoan, và với tranh nhẹ thì cân nhắc móc dán, thanh treo tranh, hoặc kệ dựa. Bài về mẹo cho nhà thuê không khoan tường ở trang cùng cụm có thêm cách.
Ngoài ra có mấy chỗ nên tránh trong mọi ngôi nhà: ngay trên và dưới ổ cắm, mảng tường quanh tủ điện, khu vực có ống nước đi qua, và các cấu kiện chịu lực mà bạn không rõ.
Nói gọn lại
Gõ tường để biết mình đang treo vào cái gì, chọn tắc kê hay neo theo đúng loại tường, tránh trục thẳng tính từ ổ cắm và công tắc, và dùng hai điểm treo cho vật nặng. Mười phút chuẩn bị trước khi khoan đổi lại là bức tranh treo yên trong nhiều năm và một bức tường không phải đục ra sửa.